Tin học xanh – 9 năm nhìn lại

Ngày 1/6 được công nhận là ngày khai sinh chính thức của THX, vào ngày 26 (hay 27)/5/2006, tại một tửu điếm nhỏ nằm trong hội quán nghệ sĩ TP HCM 81 Trần Quốc Thảo, một số thành viên phần lớn là các quản trị viên và quản trị viên cấp cao của ddth.com tụ tập offline với nhau, trong lúc trà dư tửu hậu mọi người kể chuyện mình, hóng chuyện người. Anh Bùi Đắc Lý có kể là lâu nay anh vẫn lặng lẽ độc hành làm việc này, đi xin hoặc tìm mua những linh kiện máy vi tính cũ, về sửa chữa lại và lắp ráp thành bộ máy tính hoàn chỉnh rồi mang tặng lại những cộng đồng có hoàn cảnh khó khăn về tài chánh, không có tiền mua máy mới, các bạn trong hội ngỏ lời xin được kề vai sát cánh với anh làm việc này, đêm đó, tin học xanh ra đời. Theo trí nhớ của các nhân chứng, hôm đó có mặt anh Bùi Đắc Lý, anh Lê Hoàng Tiến, bạn Ngụy Như Hùng, bạn Trần Phong. Các anh đó khuyến khích anh Lý trình bày vấn đề tại buổi offline của ddth vào ngày 28/5/2006 tại NICE (hình như là quán Karaoke), vấn đề được đàn chủ Dương Vi Khoa của ddth.com (khi đó còn là diendantinhoc.com) và anh Phạm Việt Đức / Digipower nhiệt liệt ủng hộ bằng cách đăng ký luôn tên miền và host, đồng thời chọn một ngày dễ nhớ gần đó là 1/6 làm ngày sinh nhật.

Hình chụp 9 tháng sau khi THX được thành lập, nhân buổi phỏng vấn của một phóng viên báo pcworld Việt Nam tên là Quân, bài viết được ký tên Nội Nhân, hình trên thuộc bản quyền của báo, link gốc :  http://www.pcworld.com.vn/articles/quan-ly/chuyen-muc/2007/04/1190399/tin-hoc-xanh-mien-phi-ma-vo-gia. Link gốc được dẫn vì là trích nguồn cho hình, chứ nội dung bên trong bài báo được tác giả bài viết thêm thắt rất nhiều chi tiết hư cấu, không biết lấy từ đâu và không rõ vì mục đích gì. Từ trái sang: anh Ngụy Như Hùng (Hùng Jollibee), anh Bùi Đắc Lý (Dly), vợ chồng anh Trương Đình Khang (không biết nickname), anh Phạm Việt Đức (Vietduc), cô Tô Hoàng Thùy Trâm (Venus) và bạn Lâm Minh Hiệp (Hieep) (trong ngoặc là nickname của các bạn thời còn tham gia ddth.com), thật ra hình này còn thiếu bạn Nguyễn Vĩnh Thắng (Thagnv) và đàn chủ Dương Vi Khoa do vắng mặt hôm đó.

Tóm tắt lại tôn chỉ và mục đích của THX:

  – Thành viên tham gia THX trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch, không vụ lợi, độc lập với mọi tổ chức, cơ quan khác.
    THX đi xin – hoặc được các mạnh thường quân cho lại – những linh kiện máy tính. Các linh kiện này sau khi được sàng lọc, vệ sinh, sửa chữa lại, được lắp ráp thành bộ máy tính hoàn chỉnh để mang đi trao tặng lại cho những cộng đồng, tập thể, cá nhân có nhu cầu sử dụng và hoàn cảnh tài chính khó khăn, không có tiền mua máy mới.
   

– Các cộng đồng, tổ chức, tập thể, cá nhân được xét chọn theo tiêu chuẩn: có khả năng và điều kiện tổ chức được các lớp dạy tin học cho những đối tượng mà mình chăm sóc, ngoài ra không có sự phân biệt đối xử nào khác về tôn giáo, thành phần cũng như dân tộc. Ngoài ra khoảng cách địa lý và thứ tự liên lạc với THX trước, sau cũng thường là một yếu tố để anh em cân nhắc.

Tôi đồng hành cùng THX khoảng đầu năm 2009, là thành viên của ddth.com từ 2007 nhưng thời gian đầu tôi chỉ đứng ngoài quan sát và đọc các bài viết về kỹ thuật thôi, đến gần cuối năm 2006 tôi mới biết đến THX qua bài viết về những chuyến đi đầu tiên của các bạn. Khi đó tôi đã tự nhủ sẽ cùng tiếp tay với các bạn bằng cách đóng góp một số linh kiện cũ mà lúc đó nhóm đang rất cần (RAM và HDD), lúc đầu cũng chỉ định lặng lẽ nhắn tin cho địa chỉ, ai tới lấy thì đưa, nhưng khi đó tôi có post một câu hỏi mà không ai trả lời thỏa đáng.

    THX mến, theo dõi hành trình của các bạn, tôi rất cảm phục tinh thần phục vụ cộng đồng và xả thân của các bạn, tuy các bạn công bố là hoạt động không vụ lợi, không phân biệt tôn giáo, nhưng qua những chuyến đi vừa rồi, tôi thấy có vẻ như các bạn tập trung vào các cơ sở Công Giáo nhiều hơn những cộng đồng khác, vậy thực sự các bạn có phân biệt ưu tiên ? Hay đây chỉ là tình cờ ? (phần archieve của ddth.com giờ tìm không ra vì không đủ chi tiết để search, viết lại đoạn này theo trí nhớ)

Không ai trả lời tôi hết ngoài anh Lý, nhưng ông này thì viết tào lao hay, chứ trả lời một vấn đề cụ thể thì nói một hồi không hiểu ổng muốn tả cái gì nữa (thời gian đó hình như là loạt bài "thằng nhóc có 3 cọng tóc", "con gà băng qua đường", thiên tình sử nàng Xoan, nàng Nút chi đó, đọc mà cười rụng rún luôn). Những cây bút tranh cãi sắc bén như nàng Xoan, Thả Gà chắc coi tôi là kẻ nghi ngờ, thọc gậy bánh xe hoặc nhường quyền phát ngôn cho lão Đại nên không xía vô. Hôm đó gom gần chục cái HDD và một bó RAM, tôi tìm địa chỉ và lên giao tận tay cho anh Lý, với mục đích gặp trực tiếp để hỏi cho ra đầu đuôi.Té ra lý do vô cùng đơn giản, do đã từng đi và làm vài vụ nhỏ lẻ nên khi anh Lý nói vài câu, tôi hiểu ngay, chẳng qua chỉ là network của các tu sĩ Công Giáo quá hiệu quả và rộng rãi, mỗi năm vài lần các vị đó gặp nhau lúc tập huấn, họp hành chi đó, lúc giải lao thường trao đổi kinh nghiệm hoạt động cộng đồng với nhau, và các vị chia xẻ thông tin cho nhau, hoặc các cộng đồng này báo cáo hoạt động lên cấp trên theo ngành dọc, bề trên biết tin bèn liên hệ thẳng với nhóm để giới thiệu thêm nhiều địa điểm khác nữa, nên tin tức về các cộng đồng đủ điều kiện được nhận máy tính và thuộc Công Giáo của THX quá nhiều, còn những cộng đồng thuộc các tôn giáo khác thì chùa nào biết chùa đó, các vị phương trượng không trao đổi thông tin cho nhau, hoặc các chùa không đủ điều kiện về người hướng dẫn, … dù cũng có nhưng với số lượng rất ít.Bữa đó hai thằng tâm sự với nhau đến khuya, anh Lý ngỏ lời mời tôi tham gia những chuyến đi sau này để tận mắt chứng kiến và xác nhận thông tin. Và chuyến đi đầu tiên của tôi với THX là lần xuống Cái Kè – Vĩnh Long, cũng là lần đầu gặp mặt bạn Trần Phi Hùng (Dennis Bergkamp) và Đặng Xuân Ninh (Nino) từ Cần Thơ chạy lên. Kể từ lần đầu đó, những chuyến đi sau này của THX hầu như tôi đều tham gia. Cùng đồng cam cộng khổ với anh em, và dần dần leo lên chức … lão Nhị :-)Mấy anh em cứ lặng lẽ làm, không so đo, suy tính gì cả, ai nhắn cho cái gì thì lên chở món đó về, lượm lặt từ sợi dây nguồn đứt, cái board hư với suy nghĩ gom cho đầy thùng rồi bán ve chai, nhiêu đây cũng góp vào được cái màn hình, cây RAM. Thỉnh thoảng hồi tưởng lại, ngẫm ra mình đi cũng dữ, nào là huých cú khởi động đầu tiên để gởi chục bộ máy ra ngoài Lào Cai (điểm xa nhất trong nước chương trình từng làm), hoặc làm cầu nối qua tới tỉnh Battambang của Vương quốc Cambodia (cách Thailand có 1 gang thôi á nha). Lâu lâu bạn bè, người thân thăm hỏi, biết mình vẫn túc tắc làm vụ này, mọi người ngạc nhiên tại sao một chương trình thiện nguyện do vài cá nhân tự phát mà lại kéo dài được như vậy. Cũng chả biết nữa, tự nhiên thấy mình còn sức khiêng đồ, còn đi được thì muốn làm cái gì đó có ích cho người khác vậy thôi. Dù đến đầu năm 2009, bác Lý vì việc gia đình đã định nhắm mắt xuôi tay, mình cũng nhắm mắt xuôi chân bước lên gánh cho bác việc đi ra ngoài, để bác Lý rút vào trong hậu trường lo việc chuẩn bị máy móc. Cũng may trời thương, đến giờ mọi việc vẫn êm đẹp cả, những lúc gần đây lại thêm sự giúp đỡ quý báu của các bạn Huỳnh Đăng Thanh (GK member) và Nguyễn Vũ Hoàng, các bạn đã hy sinh công việc và thì giờ quý báu bên gia đình để gánh giúp những lần tôi bận việc không thể đi được.Nhân đây các anh em cũng xin được tỏ lời tri ân đến hậu phương vững chắc của mình, các bà vợ đã không xót của (của ở đây là tụi tui, mấy ông chồng của mấy bả), chuẩn bị quần áo, tiền bạc trước những chuyến đi, chỉ càu nhàu chút chút khi vì công việc không suông sẻ mà anh em về nhà trễ hơn dự tính, gặp chuyến đi nào di chuyển không quá khó khăn cũng sẵn lòng đồng hành với chúng tôi. Đến năm thứ 9 hoạt động, số lượng các bộ máy tính mà THX đã chuyển giao đã đến con số vài trăm bộ, đối tượng thụ hưởng trực tiếp từ những máy tính này cũng lên đến con số ngàn người. Đã gầy dựng được cơ sở gồm những thành viên cơ hữu ở những thành phố lớn và khu vực như Hà Nội, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Cần Thơ

Những khó khăn mà THX gặp phải và hướng giải quyết :

     – Đương nhiên là nguồn linh kiện, vì có người cho tặng thì mới có thiết bị để làm. Do có lợi thế là những thành viên ở Sài Gòn đa phần là các anh em trực tiếp làm về kỹ thuật đã lâu năm, nên việc hồi sức cấp cứu cho những linh kiện hư hỏng thuận tiện hơn anh em ở những địa bàn khác, và việc thông tin, quan hệ cũng rộng rãi hơn nên nguồn thiết bị tiếp nhận cũng được nhiều hơn. Để giải quyết việc này, cách duy nhất là nhờ anh em bạn bè giới thiệu về nhóm cho nhiều người biết để mở rộng được việc có thêm nguồn linh kiện được tặng.
   – Địa điểm hoạt động, sau 9 năm miệt mài theo đuổi, đến nay toàn bộ gánh nặng về kho chứa, xưởng phục hồi nhân phẩm thiết bị vẫn còn đặt hết lên vai anh Lý, căn nhà vẫn bé xíu như hồi nào nay đã tăng thêm vài nhân khẩu nhưng diện tích vẫn như cũ, kho chứa thì xuống cấp nên mỗi mùa mưa, nhóm lại gặp vấn nạn nước ngập hay nhà dột. Một vấn đề nữa là việc phục hồi sửa chữa thiết bị hư hỏng đòi hỏi người thực hiện phải có kinh nghiệm và tay nghề về máy cũ, điều khá khó khăn với trình độ các kỹ thuật viên trẻ tuổi hiện nay vốn quen với đồ mới, chỉ biết định pan theo kiểu bộ phận nào không chạy thì tháo ra thay cả cụm chức năng chứ không biết cách thu hẹp hư hỏng để tối giản việc thay thế. Giả sử như có được một mặt bằng nào khang trang, rộng rãi hơn thì lại vướng việc anh em vừa phải chu toàn bổn phận kiếm cơm cho gia đình, vừa tranh thủ giờ rảnh để làm việc của THX nên nếu bị động về địa điểm và giờ giấc thì cũng rất khó làm việc.
    – Kinh phí hoạt động: Tinh thần của nhóm là độc lập hoàn toàn nên trước đây đã nhiều lần nhóm từ chối tài trợ của nhiều hội đoàn, công ty do bị áp đặt về tiêu chí hoạt động hay những địa chỉ tiếp nhận bị chỉ định. Và anh em vẫn thống nhất với nhau bảo toàn tinh thần này, nên đến bây giờ ngoài sự giúp đỡ tài chánh ít ỏi từ những bạn bè lâu năm, thấu hiểu cách làm việc của nhóm. Chi phí hoạt động (tiền công sửa chữa những thiết bị phải mang ra tiệm, tiền mua thiết bị còn thiếu, chi phí đi lại khi tặng máy,…) vẫn do các thành viên tự mang tiền nhà đi trang trải.

    Bước sang năm thứ 10, xin được tỏ lòng tri ân và chúc các ân nhân, mạnh thường quân, bạn bè gần xa đã từng thương chúng tôi mà động viên, giúp đỡ, được nhiều sức khỏe và may mắn. Chúc toàn thể anh em THX và những tình nguyện viên hướng dẫn lớp học tại địa phương được chân cứng, đá mềm, tinh thần vẫn ngút ngàn, không thối chí dù gặp khó khăn.

Facebook Comments

Tin Học Xanh

Facebook Fanpage: facebook.com/tinhocxanh.org

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *